Een Ciliegiolo-proeverij in Sorano: de rebelse wijn die nog niemand kent

Absoluut! De Ciliegiolo van Sorano, in het bijzonder die geproduceerd op vulkanische tufsteenbodems, is ver verwijderd van het beeld van een lichte wijn dat zijn naam die aan de kers doet denken zou kunnen suggereren. Als u gewend bent aan de grote Toscaanse crus en u stevige rode wijnen waardeert, heeft de Ciliegiolo van Sorano een grote kans om u aangenaam te verrassen met zijn unieke karakter en diepte. Het is geen wijn die het iedereen naar de zin wil maken; hij heeft een uitgesproken, bijna rebelse persoonlijkheid.

De sleutel tot zijn kracht ligt in het vulkanische terroir van Sorano. De tufsteen, een poreus en mineraalrijk gesteente, geeft de wijn een steenachtige mineraliteit en een goed aanwezige maar elegante tanninestructuur. U vindt er intense aroma’s van zwarte kers, kruiden zoals peper en kruidnagel, en soms zelfs tonen van tabak of natte aarde bij de cuvées die rijpen in terracotta amforen. De cuvée San Lorenzo van het domein Sassotondo is een uitstekend voorbeeld van deze kracht en deze bewaarcapaciteit, wedijverend in complexiteit en elegantie met bekendere wijnen. Het is geen onbeduidende dorstlesser; hij vereist een gehemelte dat klaar is om een elegante rusticiteit en een compromiteloze aromatische intensiteit het hoofd te bieden. Laat u verleiden door deze ervaring die de codes doorbreekt en u een andere kant zal tonen van de wijnrijkdom van Toscane. Als u nieuwsgierig bent naar minder bekende Toscaanse wijnen, zou u ook geïnteresseerd kunnen zijn in de Morellino di Scansano.

De meest opvallende bijzonderheid van het terroir van Sorano, en van zijn buur Pitigliano, ligt onmiskenbaar in zijn geologie: de vulkanische tufsteen. Dit gesteente, afkomstig van de as van oude uitbarstingen, is het geheim van de unieke identiteit van de lokale Ciliegiolo. De tufsteen heeft een uitzonderlijke porositeit en werkt als een ware spons. Tijdens de winter- en lentemaanden slaat hij het regenwater diep op, om het daarna geleidelijk terug te geven aan de wijnstokken tijdens de lange warme en droge zomers van de Maremma. Het is een natuurlijke airconditioner voor de wortels, die een constante hydratatie garandeert en waterspanning voorkomt die de kwaliteit van de druiven zou kunnen compromitteren.

Deze geologische samenstelling weerspiegelt zich rechtstreeks in de wijn. De bodem, rijk aan vulkanische mineralen, brengt een zilte mineraliteit en een steenachtige spanning in de Ciliegiolo, kenmerken die u in elke slok terugvindt. In plaats van een fruitige dominantie is het deze minerale, bijna « rotsachtige » sensatie die overheerst en de wijn tekent. Bovendien biedt de tufsteen een uitstekende drainage, waardoor stagnerend vocht wordt voorkomen, wat cruciaal is voor de Ciliegiolo, een druivenras dat te veel water schuwt. Deze combinatie van thermische regulatie en minerale rijkdom geeft de Ciliegiolo van Sorano een opmerkelijke diepte, complexiteit en rijpingscapaciteit, waardoor hij zich duidelijk onderscheidt van Ciliegiolo’s die op andere bodemtypes worden geproduceerd. Het is een wijn die het verhaal vertelt van zijn vulkanische bodem en een smaakervaring biedt die veel verder gaat dan enkel fruit.

Het gebruik van terracotta amforen voor de wijnbereiding in Sorano is niet zozeer een nieuwe trend als wel een terugkeer naar voorouderlijke methoden, geherïnterpreteerd met een modern bewustzijn. Deze techniek, hoewel zeer oud en verbonden met de mediterrane wijntradities, kent een heropleving van interesse bij wijnbouwers die de zuiverheid van fruit en terroir zonder kunstgrepen willen uitdrukken. In Sorano, en met name bij het domein Sassotondo, is het gebruik van deze amforen fundamenteel voor de Ciliegiolo.

De invloed op de smaak van de Ciliegiolo is significant en onderscheidend. In tegenstelling tot eiken vaten die houtachtige, vanille- of geroosterde aroma’s toevoegen, is terracotta een neutraal materiaal. Het geeft geen enkele vreemde smaak aan de wijn, waardoor het fruit van de Ciliegiolo zich kan uiten in zijn meest eenvoudige en oprechte expressie. Dat betekent dat u de zwarte kers, de kruiden en vooral de mineraliteit van de vulkanische tufsteen proeft zonder enige interferentie. Bovendien is terracotta licht poreus, wat een natuurlijke en zeer zachte micro-oxygenatie van de wijn mogelijk maakt. Deze subtiele oxygenatie heeft tot effect dat de tannines gepolijst worden, zijdonziger gemaakt, terwijl de frisheid en de glans van het fruit behouden blijven. Het resultaat is een wijn met een ongelooflijke, bijna tactiele textuur, waarin de aromatische zuiverheid en de minerale structuur centraal staan. Het is een methode die het terroir diep respecteert en een unieke proeverijervaring biedt, ver weg van wijnen gemarkeerd door houtopvoeding. Dat is wat u met name terugvindt in de cuvée Poggio Pinzo van Sassotondo.

Om de Ciliegiolo van Sorano te laten stralen, is het essentieel om de klassieke combinaties te vergeten en u te richten op de rustieke en smaakvolle keuken van de Tuscia en de Maremma. Deze wijn, met zijn tanninestructuur, zijn mineraliteit en zijn aroma’s van zwarte kers en kruiden, vraagt geen enorme bistecca alla fiorentina, maar eerder krachtige en authentieke smaken die hem kunnen aanvullen zonder hem te overweldigen. Denk aan gerechten met karakter, maar niet overmatig vet.

Ik raad u aan lokale specialiteiten te proberen zoals de ontruiming, een typisch zout gebakje uit Pitigliano, vaak op basis van noten en honing, dat een interessant contrast kan creëren. Zeer gerijpte schapenkazen, zoals een goede Pecorino uit de Maremma, zijn ook een uitstekende keuze. De zuurgraad en de mineraliteit van de Ciliegiolo zullen wonderbaarlijk harmoniëren met het vet en de kracht van de kaas, en reinigen het gehemelte bij elke slok. U kunt ook denken aan gerechten op basis van wild, zoals wildzwijn op maremmana wijze, maar in een versie minder rijk aan saus. Voor een totale onderdompeling, waarom organiseert u geen picknick in de Maremma met lokale ambachtelijke charcuterie, gegrilde groenten en Toscaans brood? De Lady Marmalade, de karaktervolle rosé van Sassotondo, is ook een uitstekende metgezel voor de charcuterie van de Maremma. Het doel is om de wijn te combineren met smaken die zijn authenticiteit respecteren en zijn diepe band met het terroir. Vermijd te zware of te verfijnde gerekten die zijn wilde en elegante persoonlijkheid zouden kunnen verhullen.

Absoluut! Een bezoek aan de kelders van Sorano, rechtstreeks uitgehouwen in de vulkanische tufsteen, is een gedenkwaardige en zeer authentieke ervaring. Enkele praktische tips zullen u echter van pas komen om er volop van te genieten. Eerst en vooral een essentieel punt: de kelders van Sorano, zoals die van het domein Sassotondo, zijn in het rots uitgehouwen en genieten van een constante natuurlijke koelte, zelfs midden in de zomer. Het kan buiten 35°C zijn, maar de temperatuur binnenin de kelders blijft aangenaam koel, vaak rond 15-18°C. Mijn raad als Sandro is dus om altijd een truitje of een vestje mee te nemen, zelfs als de zon fel buiten schijnt. U zult er geen spijt van krijgen!

Wat de reserveringen betreft, is het cruciaal om uw bezoek altijd vooraf te reserveren. De wijnbouwers van deze streek zijn ambachtslieden, vaak erg druk in hun wijngaarden of met de productie. Ze staan niet altijd achter een receptiebalie. Een simpel telefoontje of een e-mail enkele dagen van tevoren volstaat meestal om uw komst te organiseren en er zeker van te zijn dat iemand beschikbaar zal zijn om u te verwelkomen en u hun schatten te laten ontdekken. De contactgegevens van Sassotondo zijn gemakkelijk online te vinden. Tenslotte raad ik u ten zeerste aan, na uw proeverij in Sorano, uw verkenning voort te zetten met een bezoek aan het naburige stadje Pitigliano. Deze twee steden, gelegen op tufsteenrotsen, delen een fascinerende geschiedenis en een vulkanisch landschap, en bieden een natuurlijke en visueel spectaculaire verlengstuk van uw oenologische ervaring.